پيش از ورود به بحث, چند اصل را به بوته بررسى مى نهيم, تا موضوع مورد بحث, به خوبى روشن شود.1 . اصل زندگى اجتماعى و داشتن ارتباط با همنوعان, از گرا...

مقاله حاضر به مطالعه تطبیقی مبانی نظری دکترین گفت‏وگوی تمدن‏ها و اندیشه اسلامی پرداخته است. دربادی امر بررسی معانی منتزع از گفت و گو و تحلیل نشانه شناختی «باختین» از آن، مقدمات درک مبانی و پیش شرط‏های لازم برای گفت‏وگو فراهم می‏شود و با رجوع به متون و سنن اسلامی، ضمن بررسی و تطبیق تفکر اسلامی با مبانی گفت‏وگو در اندیشه باختین و ابزارها و روش‏های انجام آن، این نتیجه به دست آید که اساس این مکتب فکری مبتنی بر گفت‏وگو است.

مقاله حاضر به مطالعه تطبیقی مبانی نظری دکترین گفت‏وگوی تمدن‏ها و اندیشه اسلامی پرداخته است. دربادی امر بررسی معانی منتزع از گفت و گو و تحلیل نشانه شناختی «باختین» از آن، مقدمات درک مبانی و پیش شرط‏های لازم برای گفت‏وگو فراهم می‏شود و با رجوع به متون و سنن اسلامی، ضمن بررسی و تطبیق تفکر اسلامی با مبانی گفت‏وگو در اندیشه باختین و ابزارها و روش‏های انجام آن، این نتیجه به دست آید که اساس این مکتب فکری مبتنی بر گفت‏وگو است.

با توجّه به اهميت دينى و سياسى مفهوم «امنيت»، نوشتار حاضر بررسىِ اين مفهوم و آموزه هاى دفاعى ـ امنيتى را در آراى امام چهارم (ع) وجههء همت قرارداده است. بر مبناى مستندات اين پژوهش، اين فرضيه اثبات مى گردد كه صحيفه و مصحف شريف سجاديه، به ويژه دعاى بيست و هفتم آن، شامل دكترين و آموزه هاى دفاعى ـ امنيتى بسيار منسجم و كم نظيرى است كه امام سجاد(ع) با رويكرد ظلم ستيزانه و در عين عدم تأييد حكومت هاى جائر وقت و به خاطر حفظ اسلام و مصالح امت اسلامى و مقابله با تهديدها و تهاجمات بيگانگان طراحى كرده و انديشيده است و اكنون با قطعيت مى توان بدين آموزه ها اتكا و استناد كرد.

اگر توسعه ملي را يكي از راهبرد‌هاي توسعه همچون توسعه صنعتي، اقتصادي و سياسي بدانيم، در اين پژوهش، تلاش شده است، ضمن ترس از وجود تمايز توسعه ملي با ديگر پارادايم‌(1)هاي توسعه، تأثيرات جهاني شدن، به مثابه يك پروسه، بر آن مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.

بعد از پایان جنگ سرد و آغاز قرن بیست و یکم که باید شروعش را از فروریزی دیوار برلن بدانیم (1989) هیچ مفهومی همانند واژه ژئواستراتژی دچار تغییر و تحول و دگرگونی در اهدافش نگردیده، اگر این مفهوم مطرح شده در نیمه دوم قرن بیستم را از هر جهت مورد بررسی و تجزیه قرار دهیم، خیلی از تحولات ژئوپولیتیکی و دگرگونی در روابط بین الملل را می توانیم به خوبی درک و به پیشگویی و پیش بینی آینده در سطحی استراتژیک نایل آییم.

هر چند زمان زيادى از طرح نظريه گفتمان نمى‏گذرد، اما در بسيارى از رشته‏هاى علوم اجتماعى عموميت يافته است. هدف مقاله حاضر تبيين نظريه گفتمان در حوزه علوم سياسى براساس نظريه لاكلا و موف به نظر آنها گفتمان مجموعه‏اى معنادار از دال‏هاى به هم مرتبط است كه معناى خود را از صورتبندى گفتمانى و در تمايز با گفتمان‏هاى مخالف به دست آورده. فهم انسان از جهان و عمل او ناشى از گفتمان‏هاست. در جامعه پيوسته نزاع گفتمانى يا نزاع براى تفسير جهان برقرار است و اين نزاع سرنوشت جامعه را تعيين مى‏كند. اما در اين نزاع هيچ امر پيشينى و تعيين كننده وجود ندارد؛ به عبارت ديگر جهان اجتماعى عرصه امكان و تصادف است؛ چون گفتمان‏ها همراه با اعمال قدرت و عمل طرد و غيريت سازى به وجود مى‏آيند و از بين مى‏روند، بنابراين سازه‏هايى ذاتاً سياسى. همچنين لاكلا و موف با استفاده از مفهوم هژمونى بر بعد سياسى جامعه تأكيد مى‏كنند. به هر حال در نظريه آنها مَفْصل‏بندى‏هاى هژمونيك گفتمانى جامعه را پيش مى‏برند و فهم ما از جهان را شكل مى‏دهند.

در اين مقاله تلاش شده است تا با استناد به منابع و مآخذ اسلامي، حتي المقدور راهكارهاي برون رفت از فساد اداري مورد بررسي قرار گيرد.